Από «πάτος» στην Έκθεση … στην εκτύπωση κυττάρων με λέιζερ
Είμαι η Ιωάννα Ζεργιώτη, Καθηγήτρια Φυσικής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, όπου προσπαθώ να εξελίξω μια τεχνολογική ιδέα βασισμένη στην εκτύπωση κυττάρων με λέιζερ, με εφαρμογές στην ανάπλαση ιστών στον άνθρωπο. Θα σας διηγηθώ την ιστορία μου, κυρίως από τα μαθητικά μου χρόνια, και θα ήθελα μέσα από αυτή να στείλω ένα μήνυμα για τη σημασία της προσπάθειας και της επιμονής.
Γεννήθηκα σε ένα ορεινό χωριό στη Μεσσηνία. Ο πατέρας μου ήταν αξιωματικός στη Χωροφυλακή και κάθε τέσσερα με πέντε χρόνια έπρεπε να αλλάζει τόπο εργασίας. Αυτός ήταν ο κανόνας εκείνα τα χρόνια, για αποφυγή δημιουργίας σχέσεων και πιθανών συναλλαγών με τους κατοίκους. Έτσι είχαμε συχνά μετακομίσεις.Γεννήθηκα σε ένα ορεινό χωριό στη Μεσσηνία. Ο πατέρας μου ήταν αξιωματικός στη Χωροφυλακή και κάθε τέσσερα με πέντε χρόνια έπρεπε να αλλάζει τόπο εργασίας. Αυτός ήταν ο κανόνας εκείνα τα χρόνια, για αποφυγή δημιουργίας σχέσεων και πιθανών συναλλαγών με τους κατοίκους. Έτσι είχαμε συχνά μετακομίσεις.
Στο πρώτο χωριό μείναμε πέντε χρόνια. Δεν μέναμε σε δικό μας σπίτι, όπως συνηθίζεται σήμερα. Συγκατοικούσαμε με τον γιατρό του χωριού: δύο δωμάτια και ένα σαλόνι. Η κάθε οικογένεια είχε το δικό της δωμάτιο.
Μετά μετακομίσαμε σε ένα χωριό στην Αρκαδία. Εκεί μείναμε μέχρι τα εννιά μου. Λόγω έλλειψης σπιτιών σε αυτά τα μικρά χωριά, είχαμε πάλι την ίδια κατάσταση με το σπίτι: σε ένα δωμάτιο όλη η οικογένεια. Το σχολείο ήταν μικρό, τριθέσιο. Αυτό σημαίνει ότι σε μία αίθουσα κάθονταν παιδιά από διαφορετικές τάξεις μαζί. Κάναμε δύο τάξεις «εναλλάξ»: μια χρονιά μαθαίναμε την ύλη της μίας τάξης, την επόμενη της άλλης.
Στην Α’ Δημοτικού πήγα μόλις είχα κλείσει τα πέντε, γιατί ο πατέρας μου θεώρησε ότι έπρεπε να πάω στο σχολείο έναν χρόνο νωρίτερα, για να μην χάνω τον καιρό μου. Και εκεί άρχισε ένα πρόβλημα, όπου είχα μεγάλη δυσκολία να συγκεντρωθώ. Θυμάμαι να κάθομαι στο τραπέζι για να κάνω την αντιγραφή μου και να περνούν ώρες. Το τετράδιο μπροστά μου, το μολύβι στο χέρι και εγώ να χαζεύω….
Κάποια στιγμή έγινε κάτι ακόμα πιο μπερδεμένο. Επειδή στο μικρό σχολείο οι τάξεις «ανακατεύονταν», μια χρονιά έκανα την ύλη της Δ’ Δημοτικού όταν ήμουν Γ’. Την επόμενη χρονιά, που θα έκανα την ύλη της Γ’, μετακομίσαμε Χριστούγεννα! Βρεθήκαμε σε κωμόπολη, σε μεγάλο σχολείο, εξαθέσιο, με παιδιά που είχαν προχωρήσει κανονικά. Εκεί ξαναέκανα την ύλη της Δ’ Δημοτικού, αλλά όχι της Γ’. Κάθε αλλαγή ήταν δύσκολη. Χρειαζόμουν πολλούς μήνες για να προσαρμοστώ. Μέχρι να μάθω το καινούριο σχολείο, να κάνω φίλους, περνούσε σχεδόν η χρονιά. Ευτυχώς, οι δάσκαλοι συνήθως έδειχναν κάποια κατανόηση.
Η μητέρα μου σε όλο το Δημοτικό με ενθάρρυνε και με στήριζε με την παρουσία της, όμως δεν μπορούσε να με βοηθήσει και πολύ, γιατί είχε τελειώσει μέχρι τη Δ’ Δημοτικού και ουσιαστικά ήταν αναλφάβητη. Τη θυμάμαι να μου κρατάει το βιβλίο για να της πω τα μαθήματα, αλλά αμφιβάλλω αν μπορούσε να παρακολουθήσει την ανάγνωση. Παρόλα αυτά, με καθησύχαζε η παρακολούθησή της.
Και μετά ήρθε το Γυμνάσιο. Είχαμε έναν καθηγητή Μαθηματικών, πολύ νέο, με μεγάλη όρεξη. Και ξαφνικά άνοιξε μπροστά μου ένας άλλος κόσμος, των Μαθηματικών. Επίσης, συνέβη κάτι πολύ σημαντικό: αποφάσισα να διαβάζω πολλές ώρες Μαθηματικά, ώστε να ξεχωρίσω στην τάξη. Σε όλο το Γυμνάσιο διάβαζα πολύ εντατικά Μαθηματικά. Αυτή ήταν μια τρομερή κατάκτηση, που μου έδωσε κάποια αυτοπεποίθηση ότι κάτι μπορώ να καταφέρω ίσως στο μέλλον.
Έφτασα στο Λύκειο και στην τελευταία μας μετακόμιση, στην Αθήνα. Πήγα φροντιστήριο για να δώσω Πανελλήνιες. Διάβαζα ατελείωτες ώρες. Ήταν σίγουρο ότι θα πήγαινα σε σχολή θετικής κατεύθυνσης. Όμως υπήρχε ένα πρόβλημα: για να περάσω στο Πανεπιστήμιο, χρειαζόμουν καλό βαθμό και στην Έκθεση. Και στην Έκθεση ήμουν «πάτος». Η ασυναρτησία και η μη σύνταξη των κειμένων συνεχιζόταν αμείωτα!
Έδωσα εξετάσεις και, όπως ήταν αναμενόμενο, επιβεβαιώθηκε η «πανωλεθρία μου» στην Έκθεση. Πήρα 8,5 με άριστα το 20.
Όμως τη χρονιά που έδωσα εγώ εξετάσεις στις Πανελλήνιες, τα θέματα στα Μαθηματικά ήταν πολύ δύσκολα. Και ευτυχώς… εκεί ακριβώς ήταν η σωτηρία μου. Τα πήγα πολύ καλά και έτσι συνολικά ο μέσος όρος μου έφτασε το 16 (παρόλο που είχα κάτω από τη βάση στην Έκθεση) και μπόρεσα να περάσω στο Φυσικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Τι ανακούφιση! Τα κατάφερα, αλλά και με κάποια τύχη, γιατί αν εκείνη τη χρονιά δεν είχαν «πέσει» δύσκολα θέματα στα Μαθηματικά, δεν θα μπορούσα να καλύψω το έλλειμμα που είχα στην Έκθεση.
Σήμερα, όταν κοιτάζω πίσω, είμαι σίγουρη ότι είχα μια μαθησιακή δυσκολία που είχε σχέση με τον γραπτό λόγο. Ακόμα δυσκολεύομαι. Ήταν μια περιπέτεια ο τρόπος που μέσα από αυτήν τη δυσκολία μπόρεσα να προχωρήσω. Όμως, αν έπρεπε να στείλω ένα μήνυμα σε όλα τα παιδιά που δυσκολεύονται, θα έλεγα αυτό: Μπορεί να χρειάζεσαι περισσότερο χρόνο. Μπορεί να χρειάζεσαι διαφορετικό τρόπο. Μπορεί να χρειάζεσαι έναν άνθρωπο να σε στηρίξει και να σε εμπνεύσει. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς. Επίσης, προσπαθήστε να εστιάσετε σε κάτι στο οποίο είστε καλοί, ώστε να ξεχωρίσετε. Αυτό θα σας δώσει δύναμη και αυτοπεποίθηση να συνεχίσετε. Η προσπάθεια και η επιμονή είναι πολύ σημαντικές.
Και κάτι ακόμα: με τα χρόνια κατάλαβα ότι η γνώση μπορεί να γίνει μια μεγάλη ευκαιρία στη ζωή. Μπορεί να σου ανοίξει δρόμους που πριν δεν φανταζόσουν, να σου ανοίξει ένα παράθυρο στο φως που θα καλύψει τις ελλείψεις σου. Το πιο σημαντικό είναι να μη σταματήσεις να προσπαθείς — μέχρι να βρεις το δικό σου «παράθυρο στην ευκαιρία».